Is een verschil in niveau een verschil in waarde?

Verschil in niveau = verschil in waarde?

Zomaar een paar stressvolle situaties in mijn directe omgeving: Sam, 12 jaar, schaamt zich dat hij naar het VMBO gaat in plaats van naar de HAVO. Anke probeert met man en macht op het VWO te blijven en doet na 7 jaar toch HAVO examen. Lieke doet na VMBO-advies toch HAVO en stapt na vier jaar zonder diploma over naar het MBO. Niek redt het niet op de universiteit en vindt het vervelend om ‘terug’ te moeten naar het HBO.

Wat is dat toch met die niveau’s? We leven in een maatschappij, waar ik merk dat bij jonge kinderen al het gevoel leeft dat het belangrijk is dat je het hoogste niveau haalt. Als iemand naar het VWO kan, wordt dit in de klas van mijn dochter (groep 8) heel bijzonder gevonden. De vraag waar iemand voor warm loopt, wat iemand gelukkig maakt en hoe hij zijn toekomst ziet, is totaal ondergeschikt aan het mogelijk te behalen niveau.

De waardebepaling van iemand aan de hand van opleidingsniveau zie ik ook in mijn werkomgeving. Meerdere collega’s van mij met een prachtige hoeveelheid aan werkervaring en nascholing  én met talent voor het docentschap krijgen geen vast contract bij gebrek aan een master. Basisschooldocenten worden financieel een stuk minder gewaardeerd dan ik als hogeschooldocent, terwijl zij toch de basis leggen waarop ik kan voortbouwen. We zien sowieso in de hele maatschappij dat de waardering van opleidingsniveau ook vaak financieel tot uiting komt in salarisverschillen. Ik zou bijna een lans breken voor het communisme, ware het niet dat het verleden heeft uitgewezen dat dit geen oplossing is.

Iets wat zo ingebakken is, is niet zomaar uit ons DNA te halen en te veranderen. Wat wel helpt is te kijken naar de mooie situaties waarin ons waardebeeld over deze niveaus veranderd kan worden; zo kent iedereeen wel meerdere mensen die een prachtige baan hebben en écht verschil maken in de wereld ondanks of misschien juist wel dankzij hun ‘lagere’ opleidingsniveau. Zou het helpen om het woord ‘hoog’, ‘laag’ en ‘niveau’ helemaal te schrappen?

Daarnaast kunnen we het bepalen van waarde aan de hand van opleidingsniveau veranderen door zelf via mooie initiatieven verschillende opleidingsniveaus met elkaar te verbinden en zo de grenzen te doen vervagen. Fontys Educational Designers en het Summa College hebben gerealiseerd dat MBO-studenten van het Summa College kunnen deelnemen aan de minor Embrace Technologie, Entrepreneurship and Creativity (ETEC). Een mooie stap richting het loslaten van de opleidingsniveaus en het daadwerkelijk waarderen van de potentie van mensen en de impact die zij daarmee creëren in de wereld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *